Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, köle ticaretini ve Afrikalıların sistematik olarak “mal” olarak muamele görmesini insanlığa karşı işlenen en ciddi suçlardan biri olarak tanıyan bir karar tasarısını kabul etti. Bu önemli karar, uluslararası toplumun tarihsel adaletsizliklere yönelik yaklaşımında yeni bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Oylamada yalnızca ABD, İsrail ve Arjantin “hayır” oyu kullanırken, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 52 ülke ise çekimser kaldı.
Karar tasarısı, Afrika Birliği’nin temsilcisi John Dramani Mahama tarafından öne sürüldü. Tasarıda, köle ticaretinin yalnızca geçmişte kalmış bir olgu olmadığı, günümüzdeki eşitsizliklerin ve yapısal ırkçılığın kökenlerinden biri olduğu ifade edildi. Ayrıca, geçmişte köleleştirilen topluluklara yönelik “onarıcı adalet” ilkeleri çerçevesinde adımlar atılması gerektiği vurgulandı.
Çekimser oy kullanan ülkeler, karar metnindeki bazı ifadeler ve potansiyel hukuki sonuçlar hakkında endişelerini dile getirdi. Bu ülkeler, “en ağır suç” ifadesinin uluslararası hukukta suçlar arasında bir sıralama oluşturabileceği ve tarihsel olaylara geriye dönük hukuki bir değerlendirme yapılmasının sorunlu olabileceğine dikkat çekti. Ayrıca, kararın tazminat taleplerini destekleyebileceği yönünde görüşler de öne sürüldü.
Uzmanlar, yapılan oylama sonuçlarının küresel ölçekte tarihsel sorumluluk, sömürge mirası ve ekonomik eşitsizlik konusundaki farklı görüşleri ortaya koyduğunu belirtiyor. Avrupa ülkelerinin ve diğer gelişmiş ekonomilerin çekimser kalması, bu devletlerin potansiyel hukuki ve mali yükümlülükler konusundaki duyarlılıklarını gösteriyor. Kararın kabulüyle birlikte, köle ticaretinin mirasına dair uluslararası tartışmaların artması bekleniyor. Önümüzdeki dönemde, resmi özürler, tazminat mekanizmaları ve eğitim politikaları gibi konuların diplomatik gündemde daha fazla yer alması öngörülüyor.
