Ceza hukuku uzmanı Dr. Erdi Yetkin, Cumhuriyet gazetesine verdiği röportajda mutlak butlan kararlarının hukuk ilkelerini tamamen reddettiğini belirtti. Yetkin, bu tür kararların “düşman hukukundan daha kötü” bir durumu ortaya koyduğunu ifade etti.
Düşman ceza hukuku kavramı günümüzde sıkça tartışılmakta. Peki, bu kavram nedir ve Türkiye’de uygulanıyor mu? Almanya’dan bir hukuk profesörü tarafından kaleme alınan bir makalede, hukuk düzeninin düşmanlarına farklı bir hukuk uygulanabileceği savunulmuştu. İlk başta pek ilgi çekmeyen bu makale, 11 Eylül saldırılarının ardından yeniden gündeme gelerek popülerlik kazanmıştı. Kısaca, bu teoriye göre, cinsel suç failleri, teröristler ve organize suç örgütü üyeleri gibi hukuk düzenine düşman olarak değerlendirilen kimselere özel bir hukuk sisteminin uygulanması gerektiği ifade ediliyor.
Dr. Yetkin, bu teorinin Türkiye’deki yargılamaları açıklamadığını vurguladı. Türkiye’de düşmanlara yönelik özel bir hukuk bulunmadığını, mevcut hukukun çiğnendiği birçok dava olduğunu belirtti. Enis Berberoğlu, Osman Kavala, Can Atalay, Selahattin Demirtaş ve Tayfun Kahraman gibi davalarda Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmadığına dikkat çekti. Geçtiğimiz yıl yazdığı bir makalede, Türkiye’nin ikili bir devlet yapısına doğru ilerlediğini belirtmişti. Şu an Türkiye’de düşman ceza hukuku teorisinin nitelik kazanmıyor olabileceğini, ancak başka bir Alman profesörün ikili devlet teorisinin Türkiye’deki gelişmeleri daha iyi açıkladığını ifade etti.
Dr. Yetkin, içişleri bakanının en fazla AKP’li belediyelere soruşturma izni verildiğini açıklamasına rağmen, sabaha karşı yapılan operasyonlar ve özel yaşam alanlarına yönelik görüntülerin olmamasının, ikili devlet yapısının bir göstergesi olup olmadığını sorduğuna yanıt verdi. İkili devlet, hukuk normlarının bir yanda işlerken, diğer yanda ise politik kararların geçerli olduğu bir durumu ifade ediyor. Bu teori, Nazi Almanyası döneminde, belirli gruplara hukukun uygun bir şekilde uygulanırken, diğer gruplara politik durumlara göre karar verildiğini ortaya koyuyor.
Yetkin, Türkiye’de artık olumsuz tekil vakaların ötesine geçildiğini ve tutuklu yargılamaların belirli bir şablona dönüştüğünü kaydetti. Maddi gerçeği araştırmanın ötesine geçildiğinde, belirli bir partiye yönelik sürekli uygulamaların olması, hukuk devletinin dışında ikili bir yapı olduğunu gösteriyor. Hukuk kuralları, belirli kişilere yönelik olarak uygulanmadığında, ceza muhakemesinin politik amaçlarla yürütüldüğünü belirtti.
Son olarak, CHP’nin mevcut yönetiminin görevden alınmasını ve Adalet Bakanı’nın bu kararın bağımsız yargı tarafından verildiğini söylemesini, ikili devlet teorisinin bir örneği olarak değerlendirdi. Dr. Yetkin, çağdaş hukuk sisteminin normlara göre işlediğini ve adaletin yanı sıra hukuki güvenliğin de sağlanması gerektiğine vurgu yaptı.
